Zadośćuczynienie za ciężką chorobę osoby bliskiej - Drogowy.com.pl

Konsekwencje prawne zdarzeń drogowych

Zadośćuczynienie za ciężką chorobę osoby bliskiej

22 maja 2017 roku, adwokat Jakub Elegańczyk

W kwietniu 2017 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek Rzecznika Finansowego o podjęcie uchwały mającej na celu rozstrzygnięcie istniejących w orzecznictwie sądów rozbieżności co do wykładni prawa, zawierającej odpowiedź na pytanie:

Czy w razie poważnego uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia osobom najbliższym poszkodowanego może przysługiwać na podstawie art. 448 k.c. roszczenie o zadośćuczynienie pieniężne z tytułu naruszenia ich własnego dobra osobistego?

na wypadek udzielenia pozytywnej odpowiedzi na to pytanie:

Czy w świetle art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 2060 z późn. zm.) świadczenie ubezpieczyciela w ramach umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych obejmuje zadośćuczynienie pieniężne za krzywdę z tytułu naruszenia dóbr osobistych osób najbliższych poszkodowanego, który doznał poważnego uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia?​

Rzecznik Finansowy przytoczył szereg sprzecznych orzeczeń sądów powszechnych. W jednej ze spraw córka powodów na skutek wypadku drogowego doznała ciężkich obrażeń ciała i znajdowała się w stanie wegetatywnym. Sąd stwierdził, iż nie jest możliwe dochodzenie przez osoby bliskie zadośćuczynienia w związku z doznaniem krzywdy w przez bezpośrednio poszkodowanego, co oznacza, że rodzice nie mogą dochodzić zadośćuczynienia w związku z doznaniem krzywdy przez ich dziecko. Przedmiotem ochrony miały być więzi rodzinne.

Ten sam sąd we wcześniejszym wyroku wyraził zgoła odmienny pogląd. Otóż w sprawie, w której na skutek błędu medycznego młoda kobieta, samotnie wychowująca dwoje małych dzieci, doznała obrzęku mózgu, a następnie znalazła się w utrwalonym stanie wegetatywnym, sąd uznał, iż więź rodzinna i emocjonalna pomiędzy dziećmi a matką została zerwana, co m.in. wpłynęło destruktywnie na rozwój dzieci. Sąd przyznał małoletnim dzieciom zadośćuczynienie.

Sądy przyznawały zadośćuczynienia pieniężne m.in. za:
– krzywdę rodziców związaną z błędem okołoporodowym, skutkującym dziecięcym porażeniem mózgowym dziecka;
– krzywdę rodziców związaną z błędem okołoporodowym, skutkującym rozstrojem zdrowia i opóźnieniem w rozwoju dziecka;
– krzywdę dziewczynki, której młodsza siostra doznała poważnego rozstroju zdrowia w wyniku wypadku drogowego;
– krzywdę dzieci związaną z wypadkiem ojca, w wyniku którego stracił on możliwość kontaktu z otoczeniem.

Powyższe zagadnienia dotyczą stanów faktycznych, w których osoby bliskie zapadły na ciężkie choroby, lecz nie zmarły. Takie sytuacje nie są wprost uregulowane w przepisach. Natomiast zgodnie z Kodeksem cywilnym, w przypadku śmierci poszkodowanego sąd może przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego zadośćuczynienie za doznaną krzywdę

Rzecznik Finansowy stoi na stanowisku, iż bliskim osoby, która w wyniku czynu niedozwolonego doznała poważnego uszczerbku na zdrowiu, powodującego faktyczne zerwanie lub poważne ograniczenie więzi rodzinnych, przysługuje roszczenie o zapłatę zadośćuczynienia pieniężnego z tytułu naruszenia ich własnego dobra osobistego.

Bardzo istotnym rozstrzygnięciem dla skutków zdarzeń drogowych będzie również odpowiedź na pytanie, czy za krzywdę z tytułu naruszenia dóbr osobistych osób najbliższych poszkodowanego, który doznał poważnego uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia, odpowiada ubezpieczyciel na podstawie zawartej ze sprawcą szkody umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych.

O rozstrzygnięciu Sądu Najwyższego w tej sprawie będę informował na blogu drogowy.com.pl.