Najem pojazdu zastępczego – ważna uchwała SN - Drogowy.com.pl

Konsekwencje prawne zdarzeń drogowych

Najem pojazdu zastępczego – ważna uchwała SN

25 sierpnia 2017 roku, adwokat Jakub Elegańczyk

Wydatki na najem pojazdu zastępczego poniesione przez poszkodowanego, przekraczające koszty zaproponowanego przez ubezpieczyciela skorzystania z takiego pojazdu są objęte odpowiedzialnością z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, jeżeli ich poniesienie było celowe i ekonomicznie uzasadnione – uchwałę o takiej treści podjął Sąd Najwyższy w dniu 24 sierpnia 2017 r. (III CZP 20/17) na gruncie dwóch spraw, które zostały połączone do wspólnego rozpoznania. W pierwszej sprawie powodem była osoba fizyczna, zaś w drugiej osoba prawna (spółka z o.o.). Pozwanym był ten sam hiszpański ubezpieczyciel.

W pierwszej ze spraw powód domagał się zasądzenia kwoty 4.624,80 zł wraz z odsetkami tytułem odszkodowania za najem pojazdu zastępczego. W roku 2014 miała miejsce kolizja drogowa, w wyniku której uszkodzeniu uległ pojazd Seat Toledo. Sprawcą szkody był kierujący pojazdem Toyota Yaris. Pojazd ten był objęty obowiązkowym ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych w hiszpańskim towarzystwie ubezpieczeniowym, zaś poszkodowany właściciel auta przelał roszczenia odszkodowawcze na powoda, prowadzącego warsztat samochodowy. Po kolizji drogowej nie było możliwe korzystanie z pojazdu Seat Toledo. Ubezpieczyciel zaproponował poszkodowanemu wynajem pojazdu zastępczego za kwotę 90,00 zł netto za dobę. Poszkodowany z tej oferty nie skorzystał i wynajął pojazd zastępczy marki Volkswagen Passat za kwotę 200 zł netto za dobę.

W tej sprawie sąd I instancji uwzględnił żądanie powoda. W uzasadnieniu wyroku sąd stwierdził m.in., iż poszkodowany nie ma obowiązku poszukiwania podmiotu, który wynajmie mu pojazd zastępczy za najniższą cenę, a także nie ma obowiązku skorzystania z oferty ubezpieczyciela.

W drugiej sprawie powodowa spółka z o.o. domagała się zasądzenia od hiszpańskiego ubezpieczyciela kwoty 475 zł wraz z odsetkami, również tytułem odszkodowania za część kosztów najmu pojazdu zastępczego. Również w tej sprawie w wyniku kolizji drogowej z 2015 r. uszkodzeniu uległ pojazd Skoda Fabia, zaś szkoda była likwidowana z ubezpieczenia OC sprawcy. Poszkodowana spółka z o.o. przelała roszczenia odszkodowawcze na drugą spółkę z o.o., która wystąpiła z pozwem. Poszkodowana nie skorzystała z oferty najmu pojazdu zastępczego za cenę 75 zł netto za dobę, złożonej przez ubezpieczyciela. Pojazd zastępczy marki Peugeot 208 wynajęła za kwotę 170 zł netto za dobę.

W tej sprawie sąd rejonowy powództwo oddalił. Z uzasadnienia wyroku wynika m.in., iż poszkodowany powinien był skorzystać z oferty ubezpieczyciela, skoro czynsz najmu był ponad dwukrotnie niższy. Możliwe jest wynajęcie pojazdu za wyższą cenę niż proponuje ubezpieczyciel, jeśli jest to uzasadnione szczególnymi okolicznościami, np. gdy uszkodzony został pojazd specjalistyczny lub przystosowany do szczególnych potrzeb, a w tej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca.

Na gruncie bardzo zbliżonych stanów faktycznych zostały wydane całkowicie odmienne rozstrzygnięcia.

Powyższe wyroki zostały zaskarżone apelacjami, zaś sąd II instancji zwrócił się do Sądu Najwyższego z pytaniem prawnym:Czy w ramach obowiązku minimalizacji szkody, poszkodowanemu który nie skorzystał z oferty najmu pojazdu od ubezpieczyciela OC posiadaczy pojazdów mechanicznych, oferującego mu bezpłatnie pojazd zastępczy według stawek niższych, od oferowanych przez wynajmującego, przysługuje zwrot faktycznie poniesionych wydatków na najem pojazdu zastępczego?​”. Sąd Najwyższy udzielił odpowiedzi jak na wstępie niniejszego wpisu.